Ontstaan van de Stichting.
De Stichting Noord Sumatra Documentatie is op 30 december 1986 opgericht met het doel het verzamelde originele materiaal over het leven van de burgers van Noord Sumatra (Sumatra’s Oostkust, Tapanoeli en Atjeh) tijdens de Japanse bezetting te publiceren in een serie boeken, waarin de verzamelde dagboeken (ongeveer honderd) integraal worden weergege
ven samen met tekeningen, foto’s, Japanse dagorders, kampkrantjes en andere authentieke bronnen uit de interneringstijd. Enkele jaren eerder, in februari 1982, had de initiatiefnemer van het project, Fokke van Dijk, samen met een aantal kampgenoten uit Si Rengo Rengo al een brochure op A3-formaat uitgegeven onder de titel ‘Si Rengo Rengo brochure’. De 600 exemplaren vonden in korte tijd hun weg naar oud-kampgenoten. Het succes van de brochure leidde tot het boekenproject van uiteindelijk veertien delen. Het project groeide Fokke van Dijk spoedig boven het hoofd en in 1986 werd de Stichting Noord Sumatra Documentatie opgericht met een bestuur, dat bestond uit Fokke van Dijk, Frits Looman, Ton Zwaanswijk en Frans Dumont. Dit bestuur en alle anderen die hun tijd belangeloos hebben gestoken in het doen verschijnen van dit historisch monument, verdienen een groot compliment; zonder hun inzet was veel waardevol historisch materiaal waarschijnlijk voorgoed verloren gegaan..
De interneringspolitiek van de Japanners.
Uit de dagboeken is duidelijk de concentratiepolitiek van de Japanse bezetter vanaf maart 1942 te volgen. Vanuit kleinere kampen (ziekenhuizen, scholen, gevangenissen en dergelijke) werden vrouwen en kinderen, gescheiden van de mannen en de oudere jongens (ouder dan tien jaar), in de loop van 1942 en 1943 in grotere kampen ondergebracht, zoals Brastagi, Poeloe Brayan, Gloegoer I en II etc. De mannen en de oudere jongens ondergingen hetzelfde lot en werden geïnterneerd in de omgeving van Belawan: in Uniekampong, Belawan Estate, Soengei Sengkol etc. Ten slotte werden alle geïnterneerden geconcentreerd in de eindkampen.De samenstellers van de boeken hebben het materiaal geordend naar ‘stromen’ burgers, die uiteindelijk, in de loop van 1945 terechtkwamen in vier uit barakken bestaande eindkampen: de vrouwen en kinderen in Aek Paminke I, II en III en de mannen in Si Rengo Rengo, alle ongeveer 350 km ten zuidoosten van Medan gelegen. Van deze barakken of ‘hongs’ is niets meer overgebleven.
Reactie van de geïnterneerden op de Japanse bezetting.
De tijdens de interneringstijd bijgehouden dagboeken geven duidelijk de schok weer die de Nederlandse capitulatie teweegbracht, en het aanvankelijke onvermogen om zich aan de volstrekt veranderde situatie aan te passen. De bemoeienissen van de Japanse bezetter met het leven in de kampen waren in het begin over het algemeen nog oppervlakkig en de materiele omstandigheden nog dragelijk. Algemeen leefde de overtuiging dat de bezetting binnen enkele maanden voorbij zou zijn. Geruchten over geallieerde aanvallen op en landingen in Nederlands-Indië deden voortdurend de ronde en werden voor waar aangenomen. Men beschouwde de beroerde omstandigheden in afwachting van de spoedige bevrijding slechts als een tijdelijk ongemak. Toen duidelijk werd dat de internering langer zou duren, begon men zich aan te passen aan de gaandeweg slechter wordende situatie in de kampen.
