Wat doet een archeoloog?

archeologie

Het woord ‘archeologie’ komt van de Griekse woorden ‘archos’ (oud) en ‘logos’ (kennis). Dit vakgebied – ook wel oudheidkunde genoemd – gaat dus over kennis van vroegere tijden. Een archeoloog bestudeert hiervoor voorwerpen die mensen van vroeger hebben gebruikt en die vaak onder de grond bewaard zijn gebleven. Om deze objecten te vinden moet hij dus graven in de grond.

Professionele en amateurarcheologen

Iemand die zich voor zijn beroep bezighoudt met archeologie heeft hiervoor een universitaire studie of een HBO-opleiding gedaan. Daarnaast zijn er ook veel mensen die uit pure liefhebberij meehelpen met archeologische onderzoeken. In Nederland heet de vereniging voor amateurarcheologen de AWN (Archeologische Werkgemeenschap Nederland). Vooral vroeger was het aandeel van liefhebbers bij archeologische werkzaamheden heel belangrijk en fungeerden ze vaak als vrijwilligers bij opgravingen.

Opgravingen in alle Nederland
geschidenis

Het onderzoek van de archeoloog

De archeoloog maakt een studie van het menselijk handelen in het verleden, van de overblijfselen die mensen hebben achtergelaten, van het landschap en van de cultuur van een bepaalde bevolkingsgroep. Hiervoor bestudeert hij bijvoorbeeld architectonische resten, oude documenten en gebruiksvoorwerpen, zoals bijlen, aardewerk en sieraden. Een archeoloog kan werken bij een archeologisch adviesbureau of bij de overheid. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is in Nederland de overheidsorganisatie die gaat over archeologie, landschap en de bescherming van monumenten.

Bekende archeologen

Je kent vast wel de stoere professor in de archeologie Indiana Jones, vertolkt door de acteur Harrison Ford. Dit filmpersonage roept meteen associaties op met verborgen schatten, spanning en avontuur. Er zijn echter ook talloze archeologen die wereldberoemd zijn geworden vanwege echte ontdekkingen. De meest bekende is Howard Carter, de Britse egyptoloog die in 1922 het graf van farao Toetanchamon ontdekte in de Vallei der Koningen.

Howard Carter
Stonehenge

Een leermeester van Howard Carter was William Flinders Petrie, een Britse archeoloog die Stonehenge, een monument van staande stenen in het graafschap Wiltshire, heeft opgemeten. Daarnaast heeft Flinders Petrie veertig jaar lang in het Midden-Oosten gewerkt, waar hij onder meer de piramides van Gizeh onderzocht. Deze grafmonumenten behoren tot de oudste bouwwerken ter wereld en dateren uit het stenen tijdperk, rond 2500 voor Christus

Bekende archeologen

In de graven van Egyptische vorsten van het Oude Rijk zijn inscripties aangetroffen die grafschenders waarschuwen voor een vroegtijdige dood. Hierdoor is de bekende mythe van de ‘vloek van de farao’ ontstaan. Toen Howard Carter het graf van Toetanchamon opende waren hier veel mensen bij betrokken. Maar liefst 22 van hen stierven in de periode die volgde op de ontdekking. Ook de financier van de expeditie, Lord Carnarvon, stierf enkele weken na de opening van het graf. Op die dag doofden in Caïro alle lichten en ook de hond van Carnarvon viel plotseling dood neer.